Rafael był najmłodszym spośród niezwykłej trójki włoskich twórców epoki renesansu. Urodził się w rodzinie z pewnymi tradycjami artystycznymi – ojciec był nadwornym malarzem. U niego pobierał pierwsze nauki. Po jego śmierci terminował u znanego artysty Pietro Perrugino. Rafael wkrótce przerósł swego nauczyciela, zaś jego talent zapewnił mu nieustanny napływ zamówień z Florencji, Urbino czy Rzymu. Rafael był niezwykle płodnym artystą, namalował nieporównywalnie więcej niż Leonardo czy Michał Anioł. Wiele z jego obrazów to przedstawienia Madonny, wśród nich najsłynniejsza Madonna Sykstyńska. Równie wielkim dziełem Rafaela są freski w Stanzach Watykańskich, wśród nich wspaniała Szkoła Ateńska oraz Uwolnienie św. Piotra z okowów. Stanze kiedyś będące do wyłącznej dyspozycji papieża, dziś są częścią Muzeów Watykańskich, więc do woli można oglądać niezwykły kunszt dzieł Rafaela. Artysta zmarł młodo, w wieku 37 lat. Już za życia był uznawany za geniusza, więc by uhonorować jego wielkość został pochowany w rzymskim Panteonie. Rembrandt to kolejny artysta udowadniający wielki twórczy potencjał Niderlandów. Warto pamiętać, że „Rembrandt” to imię, a nie nazwisko, jak często mylnie się uważa. „Van Rijn” zaś, znaczy po prostu „znad Renu”. Rembrandt w przeciwieństwie do Rubensa nie podróżował po całej Europie, większość jego obrazów powstała w Lejdzie i Amsterdamie. Życie prywatne Rembrandta było tragiczne. Bogato ożeniony z córką burmistrza, dochował się trójki dzieci. Jednak zarówno żona jak dzieci wkrótce umierają. Po romansie ze służącą Rembrandt traci spadek po żonie, izoluje się od świata. Umiera w samotności i niesławie. Głównym dorobkiem Rembrandta są portrety, pojedyncze i zbiorowe. Nie miał sobie równych w uwiecznianiu przelotnych emocji, napięć, stanów duszy. Doskonale też operował światłocieniem, typowym dla późnego baroku. Najbardziej znane jego dzieła to” Lekcja anatomii doktora Tulpa, Powrót syna marnotrawnego, Uczta Baltazara, Straż nocna. Rembrandt był jednym z pierwszych genialnych artystów, nie w pełni docenianych za życia i umierających w biedzie. Tycjan jest najwybitniejszym przedstawicielem weneckiej szkoły malarstwa. Praktykował najpierw u twórcy tego stylu – Giovanniego Belliniego, zaś później u uznanego malarza Giorgione. Po jego śmierci został naczelnym malarzem Republiki Weneckiej. W swoich dziełach Tycjan często stosował ciepłą kolorystykę, a szczególnie odcień, który można określić jako rudopomarańczowy, na cześć artysty nazwany tycjanowskim. Malarstwo Tycjana jest niedoścignionym wzorem harmonijnego, doskonałego malarstwa, na którym wzorowało się wielu późniejszych twórców. Był uznawany za mistrza bogatej kolorystyki, jednak w późniejszym etapie twórczości tworzył obrazy bardziej stonowane i dramatyczne, jak np. Apollo i Marsjasz. Artysta tworzył obrazy o tematyce religijnej, mitologicznej oraz portety jednak największe mistrzostwo osiągnął w malowaniu aktów oraz krajobrazów. Przykładami tej doskonałości są: Wenus z Urbino, Danae oraz Maria Magdalena. Kobiety na nich przedstawione pokazują typ urody, określany przez potomnych „tycjanowską pięknością”.
Wpisy z kategorii Sztuka
Rafael Santi
Gianlorenco Bernini
Twórczość Berniniego jest ściśle związana z Rzymem, gdzie wykonywał zlecenia trzech kolejnych papieży: Urbana VIII, Innocentego X i Aleksandra VII. Jedyny jego poważny projekt poza Rzymem to przebudowa Luwru w Paryżu, która i tak nie została zrealizowana. Bernini był przede wszystkim rzeźbiarzem i mistrzem małej architektury. Jego wspaniałe rzymskie fontanny ( fontanna Czterech Rzek, fontanna Trytona) są obowiązkowym punktem dla każdego turysty. Wykonał on również projekt przebudowy fontanny di Trevi, jednak przerastał on możliwości papieskiego skarbca. Doskonałość w rzeźbie udowadniał w dziełach takich jak Apollo i Dafne czy Ekstaza św. Teresy. Niezwykłe zasługi oddał także barokowej architekturze. Kierował budową bazyliki św. Piotra, rywalizując z Francesco Borrominim, innym znanym twórcą tego okresu. Według projektu Berniniego zabudowano plac przed bazyliką, tworząc wspaniałą kolumnadę. Wykonał także baldachim nad grobem św. Piotra oraz tzw. Cathedra Petri, tron św. Piotra. Trudno wyobrazić sobie współczesny Rzym pozbawiony dzieł Gianlorenco Berniniego. Leonardo był nieślubnym dzieckiem urodzonym w miasteczku Vinci. Ze względu na swoje pochodzenie nie mógł uczęszczać na studia uniwersyteckie, więc całą swoją wiedzę musiał zdobywać samodzielnie. Od dziecka przejawiał zainteresowanie w niemal każdej dziedzinie nauki; anatomii, biologii, mechanice, architekturze. Zaś dzięki swoim talentom plastycznym został przyjęty do pracowni Andrei Verrocchia we Florencji. Od tego momentu kariera Leonarda zaczęła rozkwitać. Jej efektami są m.in. wspaniałe dzieła takie jak: Mona Lisa, Ostatnia Wieczerza, Madonna wśród skał. Mimo, że jego dorobek nie jest zbyt obszerny, to jednak kunszt Leonarda często uważany jest za niedościgniony. Wiele swoich dzieł nie dokończył pozostawiając jedynie szkice i koncepty. Za niedokończone dzieło uznał też Monę Lisę, jednak śmierć uniemożliwiła mu jej ukończenie. Swoje uzdolnienia plastyczne Leonardo przejawiał również w niezwykłych szkicach ludzkiej anatomii, budowy roślin oraz koncepcji architektonicznych. Do dziś zachowały się po nim całe stronice bogatych notatek, na których można zobaczyć koncepcje wykraczające poza epokę Renesansu, jak na przykład prymitywny czołg czy helikopter. Leonarda uznaje się za wzór człowieka renesansu – otwartego na nowości, kreatywnego i ciekawe świata artystę.
Michal Anioł
Michelangelo Buonartotti, bo tak brzmi jego pełne nazwisko, inaczej niż Leonardo urodził się w zamożnej florenckiej rodzinie. Terminował u znanego malarza Domenica Ghirlandaio, później u rzeźbiarza Bertolda di Giovanni. To dzięki nim oraz swemu talentowi wkupił się w łaski rodu Medyceuszów oraz Wawrzyńca Wspaniałego, znanego mecenasa sztuki. Po śmierci Wawrzyńca nadal kontunuował współpracę z Medyceuszami. Otrzymał zamówienie na dekorację ściany w Palazzo Vecchio, jednak swego dzieła nie ukończył. Co ciekawe, przeciwległą ścianę dekorował Leonardo, który również nie wypełnił zamówienia. Największy rozkwit działalności Michała Anioła nastąpił gdy artysta pojawił się w Rzymie. Powstały wtedy tak wspaniałe dzieła jak np. Pieta Watykańska. Najdoskonalszym przykładem jego działalności malarskiej są freski w Kaplicy Sykstyńskiej. Do dziś olśniewają bogactwem, złożonością i dbałością o szczegółowość anatomiczną przedstawianych postaci (przykładem jest słynny Dawid). Głównym tematem twórczości Michała Anioła było właśnie ludzkie ciało. Nie miał sobie równych w przedstawianiu dynamiki i ruchu ciała, tak w malarstwie jak i rzeźbie. Był trzecim z kolei architektem prowadzącym budowę bazyliki św. Piotra. Zmarł otoczony szacunkiem i uznaniem wybitnego artysty. Italia nie była jedynym ogniskiem rozwoju sztuki renesansowej i barokowej. Wraz z rosnącą pozycją Niderlandów na arenie międzynarodowej kwitła sztuka najwyższej klasy. Rubens gruntowną edukację odebrał w pracowniach Antwerpii, później zdobywając międzynarodową sławę, był zapraszany na dwory angielskie, francuskie, hiszpańskie. Stworzył blisko 2000 dzieł, w których zawarł wszystkie najważniejsze cechy baroku: dynamikę, zmysłowość i niepokój. Pierwsze poważne obrazy tworzył we Włoszech. Były to często wspaniałe tryptyki, których części są obecnie porozrzucane w różnych częściach Europy. Dobrym przykładem jest tryptyk powstały w Mantui, z którego tylko główna część pozostała na miejscu (Rodzina Gonzagów adoruje Trójcę Świętą), zaś boczne skrzydła zawędrowały do Antwerpii oraz Nancy. Gdy wrócił do Niderlandów był już uznanym artystą o międzynarodowej sławie. Spływało do niego tak wiele zamówień, że wiele z nich musiał powierzyć uczniów, takim jak Anton van Dyck. Kolejne wielkie dzieła Rubensa to: Trzy Gracje, cykl obrazów o dziejach Marii Medycejskiej, Zdjęcie z krzyża, Pokłon trzech króli. Rubens wywarł kolosalny wpływ na kolejne pokolenia flamandzkich malarzy.
Kapuścinski
Ryszard Kapuściński urodził się w 1932 roku w Pińsku na Polesiu, dziś są to tereny zamieszkane przez Białoruś. W 1939 roku bowiem, armia radziecka zajęła te tereny. Mieszkał na ulicy Błotnej. Rodzice Kapuścińskiego byli nauczycielami w małej wsi. Kiedy wybuchła II wojna światowa miał zaledwie siedem lat, przed śmiercią wspominając tamte czasy zaznaczył, że zapisał się w jego pamięci obraz, kiedy stoi na łące i wpatruje się w lecące, połyskujące srebrne punkty, po czym zauważa wybuchające wulkany ziemi, sięgające wysokich drzew. Wtedy, jako mały chłopiec nie zdawał sobie jeszcze sprawy z powagi sytuacji, chce biec w stronę niezwykłych zjawisk, ale mama mu nie pozwala. Wtedy następuje najtrudniejszy okres w życiu Ryszarda Kapuścińskiego, kiedy to nie mają co jeść. Po latach napisał o ludziach, którzy wówczas wyglądali przez okna, miał wrażenie jakby na coś liczyli, na coś czekali. Następuje okres, kiedy NKWD zaczynają wywozić ludzi, również sowieccy żołnierze nie mają co jeść, wtedy częstują dzieci skrętami z gazet i posiekanych łodyg tytoniu. Ryszard Kapuściński, jako ośmioletni chłopiec zaczął palić papierosy, aby w ten sposób choć trochę zaspokoić głód. Józef Kapuściński uciekł z transportu do Katynia i ukrywał się, zaś matka Ryszarda w raz z nim i jego siostrą ukrywali się przed okupacją sowiecką. Sprzedała wszystko, co miała w domu. „Podróże z Herodotem” to autobiograficzna książka samego autora. Już we wstępie opisuje ciężkie warunki, jaki panowały na uniwersytecie podczas jego studiów, jednakże młody Kapuściński najbardziej ubolewał nad brakiem podręczników. Wówczas większość tych młodych ludzi nie miała pojęcia o tym, gdzie leży tak bogaty kulturowo kraj jak Grecja. A książki wówczas o tytule „Dzieje” greckiego historyka Herodota nigdzie nie można było dostać. Książka dopiero w 1955 roku ukazała się w księgarniach. Dla Kapuścińskiego szczególne znaczenie miało przekroczenie granicy. Nie ujrzenie drugiej strony, ale sam akt przekraczania progu Polski. W „Podróżach z Herodotem” autor porównuje swe podróże po Azji i Afryce z przygodami Herodota, którego z kolei interesowały przyczyny wybuchu wojen, dlaczego mają miejsce, oraz opisywał ją w różnych sytuacjach spisując wspomnienia świadków. W książce autor prowadzi dywagacje, oraz przytacza niektóre anegdoty z życia Herodota. Ryszard Kapuściński tuż po wojnie uczęszczał do Gimnazjum im. Stanisława Staszica, gdzie maturę zdał w 1950 roku. Jego zdolności oraz zainteresowania wyrobiły mu drogę znakomitego sportowca, co także było poparte uzyskaniem tytułu wicemistrza juniorów Warszawy w boksie. Prócz zainteresowań sportowych sumiennie pielęgnował też pisanie wierszy, które wysyłał do przeróżnych pism. W ten sposób zadebiutował mając zaledwie 17 lat w tygodniku „Dziś i jutro”. Dzięki tym publikacjom trafiali do niego redaktorzy czasopisma „Sztandaru Młodych”, które właśnie zaczęło się tworzyć. Na początku pełnił funkcję gońca, wówczas szef działu kultury Wiktor Woroszylski posłał go do uznanych pisarzy po wypowiedzi. W ten oto sposób Ryszard Kapuściński poznał Marię Dąbrowską, Zofię Nałkowską, Juliana Tuwima, oraz Leopolda Staffa. Nieco później będąc utalentowanym gońcem, zaczął publikować własne relacje. Oto w 1950 roku pisał o uśmiechniętych robotnikach, wychodzących z Państwowej Sztucznego Fabryki Jedwabiu w Chodakowie, a także, którzy właśnie zaczynali drugi rok „Planu Sześcioletniego”. Pisał też mniej optymistycznie o pracy Teatru Młodego Widza we Wrocławiu, który wystawia przedstawienia nie dość krzepiące socjalistyczną młodzież. W 1951 roku rozpoczął studia na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, jednakże przeniósł się na historię. Już na drugim roku historii zaczął pracę asystenta prowadząc zajęcia na III roku filozofii.